tỉ trọng

Một học sinh thực hành đo tỉ trọng của một khối kim loại trong phòng thí nghiệm.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tỉ lệ so sánh giữa một bộ phận với tổng thể: "tỉ trọng" chỉ phần trăm hoặc tỉ lệ mà một thành phần chiếm trong một tổng thể, thường dùng trong kinh tế, thống kê, hoặc khoa học.
   • Khối lượng riêng hoặc mật độ (trong vật lý): "tỉ trọng" cũng có nghĩa là trọng lượng riêng của một chất so với một chất chuẩn (thường là nước), tương đương với khái niệm "tỉ khối" hoặc "mật độ".

Ví dụ sử dụng

• Tỉ lệ so sánh:

  • Tỉ trọng ngành nông nghiệp trong GDP đang giảm dần. (Phần trăm đóng góp của nông nghiệp vào tổng sản phẩm quốc nội giảm.)
  • Tỉ trọng xuất khẩu hàng điện tử tăng mạnh trong năm nay. (Tỉ lệ hàng điện tử trong tổng kim ngạch xuất khẩu tăng.)

• Trong vật lý:

  • Tỉ trọng của vàng là 19,3 g/cm³. (Mật độ của vàng cao hơn nhiều so với nước.)
  • Phép đo tỉ trọng giúp xác định chất lượng của nhiên liệu. (Đo trọng lượng riêng để kiểm tra độ tinh khiết.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tỉ trọng kinh tế": tỉ lệ đóng góp của một ngành hoặc khu vực vào nền kinh tế.

  • Tỉ trọng kinh tế của dịch vụ đã vượt qua công nghiệp. (Ngành dịch vụ chiếm phần lớn hơn trong nền kinh tế.)

• "tỉ trọng dân số": phần trăm dân số của một nhóm trong tổng dân số.

  • Tỉ trọng dân số trẻ ở thành thị cao hơn nông thôn. (Nhóm dân số trẻ chiếm tỉ lệ lớn hơn ở đô thị.)

Biến thể và từ gần giống

• Tỉ lệ (danh từ): quan hệ về lượng giữa hai đại lượng, thường được biểu diễn dưới dạng phần trăm hoặc phân số.

  • Tỉ lệ lạm phát năm nay là 3%. (Mức tăng giá chung trong nền kinh tế.)

• Trọng lượng riêng (danh từ): khối lượng của một đơn vị thể tích chất, dùng trong vật lý, tương tự "tỉ trọng" (nghĩa thứ hai).

  • Trọng lượng riêng của nước là 1 g/cm³. (Khối lượng của 1 cm³ nước.)

Từ đồng nghĩa

• Tỉ khối: (trong vật lý) tỉ lệ giữa khối lượng riêng của một chất với khối lượng riêng của chất chuẩn.

  • Tỉ khối của không khí so với hydro là 14,4. (Không khí nặng hơn hydro 14,4 lần.)

• Mật độ: (trong thống kê) số lượng hoặc tỉ lệ của một yếu tố trong một đơn vị không gian hoặc tổng thể.

  • Mật độ dân số ở thành phố rất cao. (Số người trên một đơn vị diện tích lớn.)

Thành ngữ liên quan

• Tỉ trọng cao: chiếm phần lớn trong tổng thể.

  • Tỉ trọng cao của ngành chế biến cho thấy nền kinh tế đang phát triển. (Ngành chế biến chiếm ưu thế, phản ánh sự tiến bộ.)

• Tỉ trọng thấp: chiếm phần nhỏ trong tổng thể.

  • Tỉ trọng thấp của năng lượng tái tạo là thách thức lớn. (Năng lượng tái tạo chưa được khai thác nhiều.)